| 1950 - 2007 DÖNEMİ HÜKÜMETLERİN PERFORMANSLARI |
Geçmişten bu güne hükümetlerin başarısı konusundaki tartışmalar ekonomi gündeminin önemli bir konusu olmuştur. Ekonomik göstergelere tek tek ya da kısa dönemli bakarak bu tartışmalarda uzlaşma sağlamak pek olası değildir. Dönem ortalamalarından hareket ederek önemli ekonomik göstergelerin bir arada değerlendirilmesi gereği bulunmaktadır. Bu konuda karşılaştırma yapabilmek için kullanılan yöntemlerden birisi “elmas” analizidir.
RGA tarafından yürütülerek bir sivil toplum kuruluşunca 1996 yılında yayınlanan ve elmas analizi ile yapılan çalışmada hükümetlerin ekonomik performansları önemli göstergeler açısından araştırılmıştır. Araştırma bulguları, tek parti çoğunluğuna dayalı hükümetlerin koalisyon hükümetlerine göre daha olumlu sonuçlar verdiği bulgusunu ortaya koymuştur.
2007 yılı sonunda yürütülen benzer çalışma ile müdahale dönem hükümetleri hariç 1950 yılı sonrası hükümetlerinin ekonomik performansları araştırılmıştır. Bu araştırmada elmas analizi göstergeleri olarak hükümetlerin dönemlerinde temel ekonomik göstergelerden; GSMH ortalama büyüme hızı, TEFE, cari açıkların GSMH’ya oranının ortalaması ve Bütçe açıklarının GSMH’ya oranının ortalaması alınmıştır. Söz konusu göstergeler hükümetlerin ekonominin büyümesinde, bütçe yönetiminde, fiyat artışlarını engellemede ve dış alem ile ilgili ekonomi yönetiminde önemli olması açısından analize dahil edilmiştir. Analizde ekonominin korumacı dönemler nedeniyle ya da kriz sonrası doğal olarak performansı olumlu yönde etkileyebilecek ortamlar göz önüne alınmamıştır.
Analizde alanın büyüklüğü dönemin başarısını göstermektedir. Bu nedenle büyüme hızı büyüdükçe eksende sıfır noktasından uzaklaşılmakta kısaca alan büyümekte, TEFE büyüdükçe eksende sıfır noktasına yaklaşılmakta kısaca alan küçülmektedir. Benzer olarak bütçe açığının GSMH’ya oranı ve cari açığın GSMH’ya oranı büyüdükçe sıfır noktasına yaklaşılmakta ve alan küçülmektedir. Bu analizde dört değişkene bağlı olarak ortaya çıkan alanın büyüklüğü performansın yüksekliğini ortaya koymaktadır.
Elde edilen bulgular 1950-1959 yılında görev yapan tek parti çoğunluğuna dayalı Menderes hükümetinin 2007 yılına değin ikinci en başarılı hükümet olduğunu ortaya koymaktdır. Bu dönemde GSMH da ortalama %6,98 büyüme hızına erişilirken Bütçe Açığının GSMH ya oranı %0,49 olmuş, ortalama TEFE %8,78 olurken cari açığın GSMH’ya oranı ise %1,95 olarak gerçekleşmiştir.
Analiz sonuçları müdahale dönemi sonrası 1965-1970 tek parti çoğunluğuna dayalı Demirel hükümetinin analize göre en başarılı hükümet olduğunu ortaya koymaktadır. Bu dönemde ortalama büyüme hızı %5.78 olurken, bütçe açığının GSMH’ya oranı %0,52 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde TEFE ortalaması %6,27 ve cari açığın GSMH’ya ortalaması ise %1,13 olmuştur. Bu dönemde özellikle cari açık ve TEFE de daha iyi sonuçlar elde edilmiştir.
SONRAKİ DÖNEMLER: ŞUBAT 15, 2008 tarihinde yayınlanacaktır
RGA Yönetim Danışmanlık
